Miễn dịch khỏe

SỰ KHÁC NHAU CỦA HỆ MIỄN DỊCH THEO TUỔI TÁC, LIỆU BẠN ĐÃ HIỂU ĐÚNG?

Con người chúng ta được bảo vệ khỏi bệnh tật đến từ các yếu tố bất lợi từ môi trường bên ngoài nhờ vào hoạt động của hệ miễn dịch. Tuy nhiên người già và trẻ em thường dễ mắc bệnh hơn người trẻ tuổi. Vậy hệ miễn dịch là gì, chúng hoạt động như thế nào và thay đổi khác nhau ra sao theo độ tuổi? Chúng ta hãy cùng tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

Hệ miễn dịch là gì?

Miễn dịch được định nghĩa là sức đề kháng của cơ thể chống lại các vi sinh vật gây bệnh, chẳng hạn như virus, vi khuẩn, nấm mốc và ký sinh trùng. Ngoài ra, hệ miễn dịch cũng bảo vệ chống lại chất gây dị ứng và tế bào ung thư.

Miễn dịch được định nghĩa là sức đề kháng của cơ thể chống lại các tác nhận gây bệnh

Miễn dịch chính là con đường bảo vệ cơ thể. Các cơ quan miễn dịch được phân bố khắp cơ thể cùng với dây thần kinh, tim, hệ thống cơ, xương và đường tiêu hóa, đảm bảo hoạt động như một khối thống nhất; bao gồm:

  • Amidan cổ họng
  • Hệ thống tiêu hóa
  • Tủy xương
  • Da
  • Hạch bạch huyết
  • Lá lách
  • Niêm mạc mỏng bên trong mũi, họng và bộ phận sinh dục

Chức năng của hệ thống miễn dịch được dựa trên một mạng lưới thông tin phức tạp và năng động. Khi các tế bào miễn dịch tiếp xúc với những vật là từ bên ngoài, chúng sản xuất các chất hóa học khác nhau để chống lại tác nhân gây bệnh, đồng thời huy động các tế bào khác đến vị trí cần được bảo vệ.

Nếu hệ miễn dịch bị lỗi hoặc suy yếu, cơ thể sẽ trở nên nhạy cảm hơn với bệnh tật, biểu hiện thành cảm lạnh thường xuyên, nhiễm trùng lặp đi lặp lại, cúm, dị ứng, viêm khớp hoặc ung thư.

Hệ miễn dịch hoạt động như thế nào?

Hệ miễn dịch vừa có khả năng bảo vệ cơ thể khỏi nhiễm bệnh (miễn dịch bẩm sinh – miễn dịch không đặc hiệu) vừa tạo kháng thể chống lại bệnh cũ tái phát (miễn dịch mắc phải – miễn dịch đặc hiệu).

Hệ miễn dịch sẽ tấn công những kẻ xâm lược – những yếu tố bất lợi với sức khỏe con người thông qua phản ứng miễn dịch:

  • Bước 1: Một hệ miễn dịch khỏe mạnh sẽ bảo vệ con người bằng cách tạo ra một rào cản ngăn chặn mầm bệnh (vi khuẩn, virus, ký sinh trùng, nấm…) hoặc kháng nguyên lạ xâm nhập vào cơ thể.
  • Bước 2: Nếu chúng có thể vượt qua khỏi hàng rào, hệ miễn dịch tiếp tục sản sinh các tế bào bạch cầu, cũng như các hóa chất và protein khác nhằm tấn công và phá hủy những yếu tố lạ có thể gây hại này. Hệ miễn dịch sẽ làm mọi cách để tìm ra và loại bỏ kháng nguyên trước khi chúng bắt đầu phân chia.
  • Bước 3: Trong trường hợp thất bại, hệ thống phòng thủ của cơ thể còn tăng cường hoạt động mạnh mẽ hơn nữa để kìm hãm, không để cho mầm mống gây bệnh phát triển.

Hệ miễn dịch thay đổi thế nào ở các đối tượng đặc biệt

Trẻ em

Theo thống kê, có 10 loại bệnh thường gặp ở trẻ em, trong đó nhiễm khuẩn đường hô hấp, nhiễm khuẩn đường ruột, nhiễm siêu vi là những bệnh thường gặp nhất và cũng là những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở trẻ em, nguyên nhân chính là do sự suy yếu của hệ miễn dịch.

Bác sĩ Trần Anh Tuấn – Trưởng khoa Hô hấp BV Nhi đồng 1 (TPHCM) cho biết: “Sức đề kháng của trẻ dưới 12 tháng tuổi rất kém. Do vậy trẻ rất dễ mắc các bệnh nhiễm trùng, đặc biệt là nhiễm trùng đường hô hấp. Với những trẻ có hệ miễn dịch yếu do thiếu nguồn sữa mẹ, chế độ dinh dưỡng kém, khả năng mắc bệnh, thậm chí là tử vong còn cao hơn gấp nhiều lần”.

Giai đoạn từ 6 tháng – 3 tuổi được coi là giai đoạn “khoảng trống miễn dịch” của trẻ, vì hệ miễn dịch của trẻ chưa được phát triển hoàn thiện, trẻ rất dễ mắc bệnh do chưa đủ sức miễn dịch.

Khi mới sinh, hệ miễn dịch của trẻ rất tốt nhờ hệ thống kháng thể nhận được từ khi còn trong bào thai. Trong 3 tháng cuối của thai kỳ, các kháng thể từ mẹ được truyền sang con qua nhau thai. Quá trình này được gọi là miễn dịch thụ động. Các kháng thể này chính là các “thành viên” giúp trẻ được bảo vệ một cách rất hữu hiệu vì tác dụng bảo vệ tức thì ngay sau sinh.

Tuy nhiên “miễn dịch thụ động” không tạo ra được sức đề kháng lâu dài vì sau đó các kháng thể này bắt đầu giảm mạnh trong 6 tháng tiếp theo. Vậy nên từ khi sinh ra, trẻ cần được bú mẹ ngay và bú mẹ hoàn toàn đến 6 tháng, vì lúc này sữa của mẹ tiếp tục là nguồn cung cấp các kháng thể thụ động, có thể giúp cơ thể bé duy trì được khả năng phòng chống bệnh tật, trong khi hệ thống miễn dịch của trẻ chưa hoàn chỉnh để tự sản xuất ra kháng thể.

Giai đoạn từ 6 tháng trở đi, các kháng thể IgG mẹ truyền sang bé lúc mang thai 3 tháng cuối đã giảm đi rất nhiều. Trong khi đó, hệ miễn dịch của trẻ lúc này chưa được hoàn thiện, phải đến 3 – 4 tuổi hệ thống này mới được hoàn thiện, và cơ thể trẻ mới có thể sản xuất đầy đủ các kháng thể giúp chống lại các bệnh nhiễm trùng. Khoảng thời gian giao thoa của hai hệ thống miễn dịch thụ động và chủ động trong giai đoạn từ 6 tháng đến 3 tuổi chính là giai đoạn “khoảng trống miễn dịch”, trẻ trở nên nhạy cảm đối với các bệnh nhiễm trùng, nhiễm khuẩn như tiêu chảy, viêm đường hô hấp, hoặc dị ứng …

Hệ miễn dịch ở trẻ em chưa hoàn thiện như người trưởng thành

Các nhà khoa học cho rằng sự suy giảm sức đề kháng của trẻ trong giai đoạn này, cùng với sự gia tăng tiếp xúc môi trường bên ngoài (trẻ bắt đầu biết lẫy, bò, biết đi… biết vơ đồ vật cho vào mồm…) khi trẻ bắt đầu tìm hiểu thế giới xung quanh dẫn đến trẻ rất dễ mắc bệnh. Nếu không có biện pháp chăm sóc đúng cách, bé rất dễ mắc phải tình trạng hệ miễn dịch suy giảm, hệ thiêu hóa kém hấp thu, thấp còi và kém phát triển trí tuệ.

Người già

Con người không thể ngừng già đi, lão hóa là điều tất yếu xảy ra. Tất cả các cơ quan, hệ thống của con người đều chịu sự tác động của lão hóa, và hệ miễn dịch cũng không phải là ngoại lệ.

Tuy ít bị ảnh hưởng hơn so với các cơ quan khác, nhưng theo tuổi tác hệ miễn dịch vẫn bị suy yếu dần đi, đó là nguyên nhân vì sao người cao tuổi dễ bị mắc bệnh và chậm hồi phục hơn so với tuổi thanh thiếu niên.

Các biện pháp tăng cường hệ miễn dịch

  • Tập thể dục: Lười vận động vô tình làm yếu đi hệ miễn dịch và sức đề kháng. Nên lựa chọn các bài tập thể dục nhẹ nhàng, giúp kích thích các tế bào bạch cầu hoạt động tốt hơn, giải phóng hormone endorphin có khả năng giảm đau, giảm căng thẳng và ngủ ngon hơn, từ đó cải thiện khả năng miễn dịch.
  • Ăn uống lành mạnh: Dinh dưỡng hợp lý đóng vai trò quan trọng giúp hệ miễn dịch hoạt động tốt. Bên cạnh rau củ và trái cây giàu vitamin cũng như chất chống oxy hóa, tỏi và một số loại nấm cũng có công dụng tăng cường sức đề kháng.
  • Ngủ đủ giấc: Thiếu ngủ sẽ khiến cơ thể mệt mỏi và dễ mắc bệnh hơn. Một giấc ngủ sâu và đủ được xem như liều thuốc chữa bệnh tuyệt vời cho cơ thể con người.
  • Kiểm soát căng thẳng: Khi căng thẳng, cơ thể sẽ tiết ra các hormone như cortisol và adrenaline làm suy yếu hệ thống miễn dịch. Thực hành thiền hoặc tập yoga là cách để giảm căng thẳng, cải thiện sức khỏe và nâng cao chất lượng cuộc sống.
  • Không lạm dụng rượu bia và chất kích thích: Lạm dụng rượu bia và chất kích thích sẽ gây ức chế chức năng của các tế bào bạch cầu, làm giảm sức đề kháng và suy yếu hệ miễn dịch của cơ thể.

Đặc biệt, đối với trẻ em đang trong giai đoạn “khoảng trống miễn dịch” như đã nhắc đến, mẹ cần hiểu đúng, đủ về giai đoạn này và xây dựng cho trẻ những thói quen bảo vệ sức khỏe tốt. Cần cho trẻ bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu sau sinh và tăng cường hệ miễn dịch cho trẻ bằng cách sử dụng men vi sinh khi cần thiết.

Men vi sinh giúp tái thiết lập sự cân bằng giữa lợi khuẩn và hại khuẩn đường ruột, hệ tiêu hóa của trẻ sẽ khỏe mạnh, được chuẩn bị kỹ hơn để chống lại những bệnh tật có thể xảy ra.

Men vi sinh 4G PRO có chứa hơn 1 tỷ lợi khuẩn được bào chế dưới dạng màng sinh học đặc biệt – Biofilm. Lợi khuẩn được bao bọc trong một lớp áo để tránh các tác động của pH dạ dày, dịch mật, nhiệt độ, kháng sinh…

Bổ sung men vi sinh là cách tăng cường hệ miễn dịch hiệu quả

Ngoài lợi khuẩn dạng Biofilm, sản phẩm còn cung cấp cả những lợi khuẩn dạng phù du đơn lẻ, hỗ trợ tối đa trong quá trình tiêu hóa thức ăn của trẻ. Hai dạng lợi khuẩn cùng kết hợp và đem lại tác dụng bảo vệ đường ruột lâu dài hơn các sản phẩm thông thường.

Ngoài ra, men vi sinh 4G-PRO Probiolact Kids còn có thêm các vitamin nhóm B, vitamin C giúp tăng cường hệ miễn dịch, hỗ trợ tiêu hóa, tăng hấp thu cho trẻ, nhất là trẻ bị rối loạn tiêu hóa do dùng kháng sinh.